PROJEKAT GIS BAZA VASKULARNE FLORE REPUBLIKE SRSPKE

Kada se govori o forističkom diverzitetu, Bosna i Hercegovina, zajedno sa Republikom Srpskom spadaju u najbogatija područja u Evropi. Globalni standardi u zaštiti prirode zahtijevaju postojanje standardizovanih i georeferenciranih baza podataka o biodiverzitetu kao dio integrisanog informacionog sistema, kako bi se omogućila razmjena informacija i monitoring vrsta i staništa. Ovo je takođe predviđeno i nacionalnom legislativom Republike Srpske u oblasti zaštite prirode, šumarstva itd.

Ipak, iako je flora BiH intenzivno proučavana u posljednjih 150 godina, do sada nije postojala ček lista vrsta, a tim prije ni precizna i sveobuhvatna baza o rasprostranjenju vrsta. Ovo je bio i glavni motiv za prvu fazu projekta "GIS baza vaskularne flore Republike Srpske" koja je rađena 2011. godine i iznjedrila web GIS aplikaciju sa prostornim informacijama o vaskularnim biljkama Republike Srpske, koje su prikupljene iz najobimnije monografije o flori BiH (Beck-Manageta G. 1903-1983: Flora Bosne i Hercegovine).

U ovoj, prvoj, fazi projekta prikupljeno je 58026 podataka o nalazima biljnih vrsta u BiH (20447 nalaza za 2330 taksona na nivou vrste i podvrste za RS).

U drugoj fazi, koja je trajala tokom 2017-2018. godine, prikupljani su podaci iz objavljenih i neobjavljenih fitocenoloških snimaka. Digitalizovano je oko 6000 snimaka, od čega je 2810 georeferencirano i uneseno u PostgreSQL bazu podataka. Na ovaj način prikupljeno je ukupno 49390 novih prostornih podataka o flori Republike Srpske, što zajedno sa rezultatima iz 2011. čini ukupno 69837 nalaza.

Posljednja faza projekta koja je trajala od 2019. do 2021. godine obuhvatila je digitalizaciju svih preostalih fitocenoloških ali i florističkih radova, što je na kraju rezultovalo brojkom od 173818 nalaza koji se odnose na preko 3600 taksona na nivou vrste i podvrste.

Programiranje web aplikacije je rađeno u programskom jeziku Python, dok je baza podataka programirana u RDBMS-u PostgreSQL sa PostGIS prostornom ekstenzijom. Struktura baze je usklađena sa Darwin Core standardom. Nomenklatura i taksonomija prate široko prihvaćenu taksonomsu referencu Euro+Med (The Euro+Med PlantBase - the information resource for Euro-Mediterranean plant diversity).

Prvu fazu projekta podržalo je Ministarstvo poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede u Vladi Republike Srpske, grant "2031-13/10 (8314-014/11)".

Drugu fazu projekta je podržalo Ministarstvo nauke i tehnologije u Vladi Republike Srpske, grant "19/6-020/961-53/15".

Treću fazu projekta podržalo je Ministarstvo za naučnotehnološki razvoj, visoko obrazovanje i informaciono društvo Republike Srpske, grant "19/6-020/961-44/18".

Pored toga, Društvo za zaštitu prirodnog nasljeđa - Arbor Magna je u periodu 2019-2020, u sklopu projekta "Razvoj Modula zaštićenih područja sa geoprostornom funkcionalnošću i taksonomskom komponentom u okviru Informacionih sistema zaštite prirode Republike Srpske i Federacije Bosne i Hercegovine" koji je finansiralo njemačko Savezno ministarstvo za ekonomsku saradnju i razvoj (BMZ), a implementirala Njemačka agencija za međunarodnu saradnju (Deutsche Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit (GIZ) GmbH.), izvodilo aktivnosti na unapređenju Informacionih sistema zaštite prirode Republike Srpske i Federacije BiH. Jedna od aktivnosti bila je finansijska podrška implementaciji projekta "GIS baza vaskularne flore Republike Srpske - 3. faza", što se uglavnom odnosilo na programiranje prostorne komponente aplikacije što je kao rezultat dalo dinamičke karte rasprostranjenja svake vrste u RS na MGRS kvadratnoj mreži 10x10 km.

GIS bazu Flora Srpske je izradio tim sa Šumarskog fakulteta Univerziteta u Banjoj Luci.

Projekat podržali:

Ministarstvo sumarstva Ministarstvo nauke Logo Šumarskog fakulteta Logo Šumarskog fakulteta GIZ logo